Έχει κάποιος δικαίωμα να μη διαβάζει;

Του Νίκου Τσούλια Είναι κορυφαίο ζήτημα ο κάθε άνθρωπος να προσδιορίζει τη ζωή του με όσο το δυνατόν περισσότερη αυτονομία, να έχει το...


Του Νίκου Τσούλια

Είναι κορυφαίο ζήτημα ο κάθε άνθρωπος να προσδιορίζει τη ζωή του με όσο το δυνατόν περισσότερη αυτονομία, να έχει το αυτεξούσιο του εαυτού του και να σχεδιάζει το μέλλον του με αυθεντικό τρόπο, χωρίς ετεροπροσδιορισμούς και εξαρτήσεις. Ίσως αυτή η κατάσταση να είναι και μια ιδανική εικόνα για τη ζωή μας. Αλλά…

Ξέρουμε ότι έχουμε πολλούς περιορισμούς και άπειρες δεσμεύσεις, ατέλειωτες υποχρεώσεις ακόμα και καταναγκασμούς και όλα αυτά συνθέτουν μια κατάσταση ανελευθερίας και ίσως και χειραγώγησης. Και δεν είναι μόνο οι περιορισμοί στα υλικά αγαθά, τα απαραίτητα για μια αξιοπρεπή ζωή, ούτε και οι πολλαπλές μορφές της εξουσίας που διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για μια ομαλή και δημιουργική εξέλιξη μας. Είναι η φοβερή δύναμη των πολλών προκαταλήψεων και η εξίσου ισχυρή επίδραση της άγνοιας που φτιάχνουν με ανθεκτικά υλικά το «σιδερένιο κλουβί» του Βέμπερ μιας εξάρτησης με πολλαπλά δεσμά.

Επομένως, για να σταθούμε στο τελευταίο σημείο, χρειαζόμαστε μια κουλτούρα έρευνας και αναζήτησης, αμφισβήτησης και δημιουργικότητας που θα θέτει το ζήτημα της γνώσης στην πρώτη γραμμή της ζωής μας και θα αποτελεί το μόνιμο ενδιαφέρον ως προϋπόθεση για την αυτογνωσία και την αυτοπραγμάτωση. Από που ως που λοιπόν μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι δεν θα διαβάζει και δεν θα είναι ένας μόνιμος αναζητητής των αιτίων κάθε γεγονότος και συστηματικός ερευνητής της πραγματικότητας με τις τόσες και τόσες πτυχώσεις της;

Ένας πολίτης λοιπόν που δεν διαβάζει συστηματικά και διαχρονικά έχει εγκαταλείψει ουσιαστικά την ουσία της ζωής του, την ίδια την πορεία του εαυτού του σε αλλότριες δυνάμεις, φανερές και ισχυρές, κρυφές και συμβολικές και απλώς διαπιστώνει τη ροή του χρόνου να του φέρνει τα περισσότερα γεγονότα και αυτός είναι ένας παρατηρητής, που επηρεάζει πολύ λιγότερα πράγματα από ό,τι νομίζει. Και όχι μόνο αυτό, αλλά στην αδυναμία του τόσο να ερμηνεύει κάπως ικανοποιητικά το τι και πώς συμβαίνει (ακόμα και στον εαυτό του) όσο και να επηρεάζει τη ζωή του το ρίχνει σε ανορθολογισμούς, στην κακοτυχία, στην αδικία από το Θεό κλπ.

Αλλά το να μη διαβάζει κάποιος δεν είναι μόνο προσωπική του υπόθεση, όσο και αν φαίνεται ότι ισχύει κάτι τέτοιο γιατί το έχουμε εμπεδώσει ως μια κατάσταση ομαλή και φυσιολογική. Και όταν λέω δεν είναι προσωπική υπόθεση, δεν αναφέρομαι ότι αφορά και τους δικούς του ανθρώπους, τον στενό πυρήνα της οικογένειάς του, όπου πράγματι εύκολα μπορούμε να διαπιστώσουμε την ισχύ της παρατήρησής μου – αρκεί να δούμε το πόσο αγωνιούν οι γονείς να μορφώνουν τα παιδιά τους -, αλλά αναφέρομαι και στο κοινωνικό του περιβάλλον.

Και να γιατί. Όλοι μας δεχόμαστε ότι δεν είμαστε άτομα που ζούμε κατά μόνας, ότι δε μπορούμε να είμαστε ιδιώτες, ότι δεν κατοικούμε σε προσωπικά παράλληλα σύμπαντα αλλά ότι είμαστε – θέλουμε δεν θέλουμε – κοινωνικά όντα, ότι διαμορφωνόμαστε από το περιβάλλον μας και το επηρεάζουμε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Βιώνουμε τη ζωή μας μέσα από την επαγγελματική δραστηριότητα, από το σύνολο των κοινωνικών λειτουργιών μας – μόνιμων ή μη -, από τις διαπροσωπικές σχέσεις μας. Σχεδιάζουμε και ονειρευόμαστε σε σχέση πάντα με κάποιους ανθρώπους και με κάποια κοινωνικά πεδία. Όλο μας το «είναι» υπάρχει και νοείται πάντα σε σχέση με την κοινωνία και με τους άλλους ανθρώπους.

Ένα πολύπλοκο πλέγμα πολιτισμικών σχέσεων και κοινωνικών λειτουργιών επηρεάζει τη ζωή μας – και αυτό ανεξάρτητα από το αν το διαπιστώνουμε ή όχι. Το σύνολο των πράξεών μας έχει άρωμα από το περιβάλλον μας. Αλλά υπάρχει και η αντίστροφη σχέση. Δίνουμε και εμείς το δικό μας στίγμα ακόμα και με αδιόρατο τρόπο παντού και πάντα. Ακόμα και σε μια συγκεκριμένη συζήτηση στο λεωφορείο σε ένα θέμα αντιπαράθεσης θα δώσει – από το περιεχόμενο της άποψής μας μέχρι το ύφος μας και τον τόνο της φωνής μας - τη δική μας αίσθηση, την προσωπική μας αντίληψη για πολύ περισσότερα πράγματα από το συγκεκριμένο θέμα.

Τι ισχυρίζομαι τελικά; Θεωρώ ότι κανένας δεν έχει το «δικαίωμα» να μη διαβάζει, γιατί επηρεάζει αρνητικά τη ζωή όλων μας. Η αμορφωσιά δεν οριοθετείται ως προσωπική υπόθεση. Απλώνεται σαν καρκίνος παντού και δεν καταπολεμάται εύκολα, γιατί υψώνει τείχη μεσαιωνικά. Ατέλειωτα είναι τα παραδείγματα που τεκμηριώνουν αυτή τη διαπίστωση. Θα μείνω μόνο σε ένα. Όταν κάποιος είναι ρατσιστής και εθνικιστής, γιατί δεν ξέρει την ενότητα του ανθρώπινου είδους ούτε και την έννοια της πατρίδας, όταν είναι βουτηγμένος μέσα στην άγνοια και στην προκατάληψη, εύκολα θα βγει στο δρόμο για να κυνηγήσει μετανάστες και να χτυπήσει κάθε άλλον που θεωρεί ως ιδεολογικό του αντίπαλο και να προσπαθήσει να μετασχηματίσει μια κοινωνία αλληλεγγύης και αλληλοσεβασμού σε κοινωνία βαρβαρότητας και φασισμού.

Προφανώς δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι μόνο του το διάβασμα και η γνώση μπορούν να λύσουν όλα τα μείζονα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα. Ισχυρίζομαι όμως ότι συνεργούν με πολύ αποτελεσματικό τρόπο να διαφωτίζουν και να εξευγενίζουν τον άνθρωπο. Και με βάση ότι ζούμε σε μια κοινωνία που αλληλοεπηρεαζόμαστε, κανένας δεν μπορεί να έχει τέτοιο «δικαίωμα» να μη διαβάζει. Αντίθετα είναι υποχρέωσή του και καθήκον του, είναι συνάμα στοιχείο ελευθερίας του και χειραφέτησής του· είναι δημιουργική κοινωνική συμβολή του η συνεχής προσφυγή στο διάβασμα!

  www.alfavita.gr

COMMENTS

.
Όνομα

ΑΓΟΡΕΣ Αγροτικά ΑΘΛΗΣΗ/ΟΜΟΡΦΙΑ Αθλητισμός Ανδραβίδα-Κυλλήνη Ανδρίτσαινα-Κρέστενα Ανθολογία Αρθρο Αρχαία Ολυμπία ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ/ΜΟΤΟ ΒΙΒΛΙΑ Βιβλία μου Γιατί λέγεται... ΓΛΥΚΑ ΓΥΝΑΙΚΑ/ΑΝΔΡΑΣ Δελτίο Τύπου ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Διάφορα ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ Διεθνής Αμνηστία Διηγήματα ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ Εγραψαν Εκδήλωση ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ Ζαχάρω ΖΥΜΑΡΙΚΑ Ηλιδα Θρησκεία Ιστορία ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΚΟΚΤΕΙΛ/ΠΟΤΑ ΚΟΣΜΟΣ ΚΡΕΑΣ Κύπρος ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΜΟΔΑ-ΟΜΟΡΦΙΑ Μουσική Μυθολογία Ν.ΗΛΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΡΕΚΤΙΚΑ Πάνος Αβραμόπουλος Παρουσίαση ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Πηνειός Πολιτική Προορισμοί Πύργος Ρεπορτάζ Συνέντευξη ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Σχόλιο ΤΑΙΝΙΕΣ Υγεία Φιλοσοφία & Φιλόσοφοι Φωτογραφία Χρυσοβαλάντης Δημητρόπουλος ΨΑΡΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ About me ACTION TIME Break News EDITORIAL LIFESTYLE VIDEO
false
ltr
item
"Ενδείξεις-Αποδείξεις": Έχει κάποιος δικαίωμα να μη διαβάζει;
Έχει κάποιος δικαίωμα να μη διαβάζει;
https://2.bp.blogspot.com/-2RqvA9U0BjU/WtEBHzFGd0I/AAAAAAACi90/RYTeazFIOUkwyxNFSaT3rIIy9Z9wyJAxQCLcBGAs/s640/knowledge-1052014_960_720.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-2RqvA9U0BjU/WtEBHzFGd0I/AAAAAAACi90/RYTeazFIOUkwyxNFSaT3rIIy9Z9wyJAxQCLcBGAs/s72-c/knowledge-1052014_960_720.jpg
"Ενδείξεις-Αποδείξεις"
http://www.newsgf.net/2018/04/blog-post_655.html
http://www.newsgf.net/
http://www.newsgf.net/
http://www.newsgf.net/2018/04/blog-post_655.html
true
534586854069144982
UTF-8
Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy