Πώς η έλλειψη στρατηγικής και οι αγκυλώσεις κατάντησαν το ισχυρότερο brand του πλανήτη στάση λίγων ωρών Αν η Αρχαία Ολυμπία και η Αρχ...
κατάντησαν το ισχυρότερο brand του πλανήτη
στάση λίγων ωρών
Αν η Αρχαία Ολυμπία και η Αρχαία Ήλιδα βρίσκονταν σε μια άλλη χώρα, όπως την Ιταλία, τη Γαλλία ή την Ιαπωνία, δεν θα μιλούσαμε απλώς για αρχαιολογικούς χώρους, αλλά για μια οικονομία δισεκατομμυρίων. Το όνομα «Ολυμπία» αποτελεί το ισχυρότερο όνομα στον πλανήτη. Στο εξωτερικό, η Ήλιδα – ως η διοργανώτρια πόλη και η έδρα της προετοιμασίας των αρχαίων αθλητών – θα ήταν ένα παγκόσμιο θεματικό κέντρο αθλητικής ιστορίας και η Ολυμπία η έδρα ενός μόνιμου, διεθνούς Οργανισμού Ολυμπιακών Μελετών.
Η σύγκριση των υποδομών
Σε μια ξένη χώρα, οι σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας θα συνέδεαν τα διεθνή αεροδρόμια απευθείας με τον χώρο σε λιγότερο από μία ώρα. Ψηφιακές εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) θα αναστήλωναν ζωντανά τους ναούς μπροστά στα μάτια των επισκεπτών, ενώ μουσεία όπως της Ήλιδας θα λειτουργούσαν με αυτόνομα έσοδα και εκατομμύρια εισιτήρια.
Στην ελληνική πραγματικότητα, όμως, η πρόσβαση στηρίζεται ακόμη σε ένα προβληματικό δίκτυο. Η Ήλιδα παραμένει για την πλειονότητα των επισκεπτών σχεδόν αόρατη, ενώ η Ολυμπία αρκείται σε ένα μοντέλο τουριστικής «αρπαχτής».
Τα σκληρά δεδομένα της απαξίωσης
Χιλιάδες επιβάτες κρουαζιερόπλοιων καταφθάνουν ετησίως στο λιμάνι Κατακόλου. Η συντριπτική πλειονότητα επιβιβάζεται σε λεωφορεία, μεταφέρεται στην Ολυμπία για λίγες ώρες, αγοράζει ένα φτηνό αναμνηστικό και αποχωρεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η διάρκεια παραμονής των επισκεπτών δεν ξεπερνάει τις 3 έως 4 ώρες κατά μέσο όρο, αντί για πολυήμερη διαμονή.
Η διασύνδεση Ηλιδας-Ολυμπίας είναι σχεδόν ανύπαρκτη στη συνείδηση του μέσου ταξιδιώτη, παρότι στην αρχαιότητα αποτελούσαν τους δύο πόλους του ίδιου θεσμού.
Τέλος, ελάχιστη διάχυση του πλούτου υπάρχει στην τοπική κοινωνία, καθώς απουσιάζουν οι υποδομές φιλοξενίας συνεδριακού και αθλητικού τουρισμού υψηλού επιπέδου.
Η νοοτροπία του «μουσείου»
Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη της ιστορίας, αλλά η εγχώρια νοοτροπία που αντιμετωπίζει την πολιτιστική κληρονομιά ως στατικό κειμήλιο. Αντί τα μνημεία να αποτελούν ζωντανές κυψέλες εκπαίδευσης, διεθνών αθλητικών συναντήσεων και έρευνας 365 ημέρες τον χρόνο, παραμένουν εγκλωβισμένα σε μια λογική περιφραγμένου οικοπέδου.
Οι τοπικοί και περιφερειακοί αιρετοί – δήμαρχοι, περιφερειάρχης και βουλευτές της περιοχής – φέρουν τεράστια ευθύνη για την εικόνα στασιμότητας που παρουσιάζει το δίδυμο Ολυμπίας-Ήλιδας. Η στάση τους διαχρονικά χαρακτηρίζεται από έλλειψη οράματος, τοπικιστικές αγκυλώσεις και μια ψηφοθηρική νοοτροπία που εγκλωβίζει την περιοχή στο παρελθόν.
Δυστυχώς, επέλεξαν να είναι διαχειριστές [και μάλιστα όχι καλοί διαχειριστές] μιας ένδοξης παρακαταθήκης αντί για αρχιτέκτονες του μέλλοντος.. Όσο η τοπική ηγεσία βλέπει την Ολυμπία και την Ήλιδα μέσα από το πρίσμα των επόμενων δημοτικών εκλογών και όχι των επόμενων δεκαετιών, ο πλούτος της περιοχής θα παραμένει εγκλωβισμένος στη μετριότητα.
Το σχέδιο δράσης των Δημάρχων Ολυμπίας και Ήλιδας
Αν ήθελαν πράγματι οι δύο δήμαρχοι της Ολυμπίας και της Ήλιδας να μετατρέψουν το δίδυμο Αρχαίας Ολυμπίας-Αρχαίας Ήλιδας σε παγκόσμιο πόλο έλξης θα έπρεπε να έχουν κινηθεί με κοινό, υπερτοπικό όραμα.
Φυσικά, είναι καλή η κοινή προσπάθειά τους για την διεξαγωγή των παγκόσμιων αθλητικών αγώνων το 2027, αλλά από κει και πέρα, δεν φαίνεται να έχουν προετοιμάσει κάτι άλλο.
Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να προχωρήσουν:
- Στην Ίδρυση Κοινού Φορέα Branding & Διαχείρισης, με στόχο την κοινή προώθηση των δύο πόλεων ως αδιαίρετο τουριστικό και πολιτιστικό προϊόν («Η Διαδρομή του Αθλητή: Από την Ήλιδα στην Ολυμπία»).
- Να διεκδικήσουν τη δημιουργία μόνιμων αθλητικών ακαδημιών, διεθνών θερινών σχολείων και ετήσιων συνεδρίων Αθλητικού Δικαίου, Βιοηθικής και Προπονητικής. Η Ήλιδα (ως χώρος προετοιμασίας) και η Ολυμπία (ως χώρος αγώνων) θα μπορούσαν να φιλοξενούν νέους αθλητές από όλο τον κόσμο 365 ημέρες τον χρόνο.
- Να εξασφαλίσουν ευρωπαϊκά κονδύλια για την πλήρη ψηφιακή αναπαράσταση των μνημείων. Ο επισκέπτης στην Ήλιδα και την Ολυμπία θα έπρεπε να βλέπει μέσω επαυξημένης πραγματικότητας (AR) τους ναούς, το γυμνάσιο και τα στάδια στην αρχική τους μορφή.
- Να απαιτήσουν αρμόδια και δυναμικά από την Κεντρική Διοίκηση την ολοκλήρωση σύγχρονων οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων (π.χ. ταχεία σύνδεση αεροδρομίου Αράξου/Καλαμάτας με τους αρχαιολογικούς χώρους) αντί να αρκούνται σε τοπικές ασφαλτοστρώσεις.
- Να δημιουργήσουν ένα τοπικό «Σήμα Ποιότητας Ήλιδας-Ολυμπίας» για τα αγροτικά προϊόντα (λάδι, κρασί, μέλι) και τις υπηρεσίες φιλοξενίας, συνδέοντας άμεσα τον πολιτισμό με την τοπική παραγωγή.
Αντί για διαχείριση της μιζέριας, οι δύο δήμαρχοι όφειλαν να λειτουργήσουν ως συνδιάσκεψη ηγετών ενός παγκόσμιου brand, μετατρέποντας την Ιστορία σε βιώσιμη οικονομία για τον τόπο τους. Αλλά αυτά απαιτούν όραμα και σχέδιο, που δεν φαίνεται να έχουν.
Ο δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας «πανηγυρίζει» όταν φτιάχνεται παιδική χαρά στον δήμο του, ενώ η ανάδειξη της Αρχαίας Ήλιδας βρίσκεται στα χέρια της Εταιρείας Φίλων Αρχαίας Ήλιδας, η οποία πραγματικά προσπαθεί να αναδείξει την περιοχή.
Αν η Ήλιδα και η Ολυμπία βρίσκονταν σε μια άλλη χώρα, το παρελθόν δεν θα ήταν απλώς μια αφορμή υπερηφάνειας στις τελετές Αφής της Φλόγας, αλλά ο βασικός πυλώνας ανάπτυξης, καινοτομίας και διεθνούς επιρροής της χώρας.
