Η κυβέρνηση μετά από μήνες ανεπαρκούς διαχείρισης βάζει σε 1ο πλάνο την ατομική ευθύνη και τρέχει να προλάβει το Πάσχα για να μην επαναλη...
Ως προς την εξέλιξη της νόσου βρίσκεται σε ένα σημείο κάμψης, καθώς το χειμώνα λόγω χαμηλών θερμοκρασιών και μειωμένων μετακινήσεων συνήθως υπάρχει πτώση των κρουσμάτων, κάτι που καταγράφηκε και την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία την περίοδο 19-31 Ιανουαρίου έχουν καταγραφεί 26 κρούσματα σε 28 εκτροφές, ενώ συνολικά από τον Αύγουστο 2024 μέχρι σήμερα μετράμε 2.084 κρούσματα, σε 2.585 εκτροφές και 475.736 θανατώσεις ζώων.
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν πριν λίγο σε νέα ενημέρωση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για την Αντιμετώπιση και Διαχείριση της Ευλογιάς, και συγκεκριμένα από τον πρόεδρό της, πρύτανη του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χ. Μπιλλίνη, με τη συμμετοχή και του γενικού γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και συντονιστή της επιτροπής, Σ. Πρωτοψάλτη.
Με βάση τα συγκεντρωτικά στοιχεία (Αύγουστος 2024 – 31/1/2026), οι Περιφερειακές Ενότητες με την υψηλότερη καταγραφή κρουσμάτων περιλαμβάνουν ενδεικτικά τις: Λάρισα (252), Ξάνθη (241), Αχαΐα (196), Σέρρες (185), Ροδόπη (179), Αιτωλοακαρνανία (172), Έβρο (167), Μαγνησία & Σποράδες (140). Συνολικά σε τέσσερις Περιφέρειες εντοπίζεται το 98,4% (252 από συνολικά 256 κρούσματα) των κρουσμάτων: Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (25%), Κεντρικής Μακεδονίας (18,8%), Θεσσαλίας (9,4%) και Δυτικής Ελλάδας (45,3%), ενώ στις υπόλοιπες περιφέρειες καταγράφονται 4 κρούσματα (1,6%).
Σχετικά με τη συνεργασία με τις αστυνομικές και λιμενικές αρχές από τον Αύγουστο 2024 έως τον Ιανουάριο 2025 έχει αποφέρει 14.352 ελέγχους, 45 παραβάσεις που έχουν βεβαιωθεί και 43 συλλήψεις.
Όπως αναφέρθηκε και πάλι, αυτή είναι η τελευταία μας ευκαιρία για εκριζωθεί η νόσος, έχει υπάρξει μια ύφεση το τελευταίο διάστημα που δίνει κάποια σημάδια αισιοδοξίας, ενώ τονίστηκε ότι τα μέτρα δεν πέτυχαν γιατί δεν εφαρμόστηκαν σωστά και πρέπει “να κάνουμε τα πάντα για να εφαρμοστεί το πλάνο” της κυβέρνησης, καθώς δεν υπάρχει άλλο.
Βέβαια ο κ. Πρωτοψάλτης δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην ... ευαισθησία της κυβέρνησης με τις δύο συσκέψεις του Κ. Μητσοτάκη τις προηγούμενες δύο εβδομάδες (Ιανουάριος 2026) , από καμία επί τους προηγούμενους σχεδόν 17 μήνες.
Το επόμενο τρίμηνο
Ο ίδιος μίλησε για την κρισιμότητα του επόμενου τριμήνου κατά το οποίο δίνεται έμφαση στην εντατικοποίηση της επιτήρησης και τους συστηματικούς ελέγχους στο πεδίο, στην αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές, στον έλεγχο των μετακινήσεων και της διακίνησης ζώων/ζωοτροφών σύμφωνα με τις κτηνιατρικές οδηγίες και τις ισχύουσες απαγορεύσεις, στην άμεση αναφορά ύποπτων περιστατικών και την πλήρη συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, ενώ μηδενική θα είναι η ανοχή σε παραβάσεις.
Όπως τονίστηκε δεν θα υπάρξει καμία χαλάρωση των μέτρων ενόψει Πάσχα - ώστε να μην επαναληφθεί η περσινή αποτυχία, όταν ξέφυγε ο έλεγχος και φτάσαμε στην έξαρση του τελευταίου σχεδόν εξαμήνο του 2025 και στις αθρόες θανατώσεις.
Σύμφωνα με τον κ. Μπιλλίνη, χρειάζεται ψυχραιμία, πειθαρχία και πλήρης συνεργασία ενώ μίλησε για ενίσχυση της επιτήρησης και των ελέγχων, αλλά και την απόλυτη συμμόρφωση: αυστηρή βιοασφάλεια, καμία παράνομη μετακίνηση, άμεση αναφορά κάθε ύποπτου περιστατικού.
Σημείωσε δε ότι και στη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας ο πρωθυπουργός ήταν κάθετος “δεν υπάρχει plan b”, έχουμε ένα πλάνο, αυτό που κάνουμε αυτή τη στιγμή. Τώρα, πρόσθεσε, είναι χρυσή ευκαιρία, αν πάρουμε υπόψη ότι στην ανάλυση η παράνομη μετακίνηση των ζώων είναι ο κύριος παράγοντας μετάδοσης της νόσου κάτι που αποτελεί απόδειξη ότι αν σταματήσουμε τις παράνομες μετακινήσεις θα σβήσει και το νόσημα.
Ο κ. Πρωτοψάλτης έφερε ως παράδειγμα τη μεταφορά ζώων από την Αιτωλοακαρνανία, από τις κύριες εστίες σήμερα, την περασμένη Παρασκευή στη Μεσσηνία, που είναι καθαρή περιοχή, μιλώντας για ανευθυνότητα. Ωστόσο ερωτηθείς για το πως έφτασε η ευλογιά σε νησιά όπως η Κεφαλλονιά και πρόσφατα η Κρήτη, δεδομένου ότι έχουν εντατικοποιηθεί οι έλεγχοι, ανέφερε ότι το κράτος δεν μπορεί να βρίσκεται παντού, καταλήγοντας στην ατομική ευθύνη και στο ότι όλοι πρέπει να κάνουν το 100%.
Εκτός συζήτησης το εμβόλιο
Αξίζει να σημειωθεί ότι σχετικά με το επίμαχο θέμα του εμβολίου η θέση της κυβέρνησης και της επιτροπής παραμένει κατά, ενώ επισημάνθηκε ότι όλη αυτή η συζήτηση γύρω από το εμβόλιο αποπροσανατολίζει από τα μέτρα και “θολώνουν επίτηδες τα νερά” όσοι μιλούν υπέρ του εμβολίου μετατοπίζοντας τη συζήτηση στο αν υπάρχει εμβόλιο, ενώ το ερώτημα είναι αν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο.
Ο κ. Μπιλλίνης ερωτηθείς σχετικά για εμβόλιο που υπάρχει και σχετική μελέτη, σημείωσε ότι δεν είναι αδειοδοτημένο στην Ε.Ε, έχει δοκιμαστεί μόνο σε αίγες που είναι πιο ανθεκτικές, αλλά όχι στα πρόβατα, δεν έχει δοκιμαστεί σε ευρωπαϊκές/ελληνικές φυλές, κανένας δεν ξέρει εάν η αποτελεσματικότητα είναι 65% ή 70% όπως λέγεται, γιατί είναι θεωρητικό καθώς τα πειράματα έχουν γίνει σε μικρές αίγες και μικρό αριθμό ζώων, καταλήγοντας ότι “μπαίνουμε σε επικίνδυνα μονοπάτια και δεν πρέπει να το συζητάμε”.
Επανέλαβε ότι το διαθέσιμο εμβόλιο είναι “ζωντανό” και διασπείρεται.
Όσο για τους παράνομους εμβολιασμούς για τους οποίους το Δεκέμβριο είχε αναφερθεί ότι είναι γύρω στο 1 εκατ, αναφέρθηκε ότι γενικά υπάρχουν φήμες για διαφορετικά εμβόλια και ότι έγινε κάποια σύλληψη για εισαγωγή παράνομων εμβολίων.
Σχετικά με την επόμενη ημέρα, αναφέρθηκε εκ νέου ότι αυτή τη στιγμή που η νόσος είναι σε εξέλιξη δεν μπορεί να συζητηθεί τίποτα, καθώς πρέπει μετά και το τελευταίο κρούσμα να περάσουν άλλοι έξι μήνες ώστε να γίνει ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου.
Επισημάνθηκε δε ξανά ότι είναι και μια ευκαιρία αυτή η “πρόκληση” για μια επανεκκίνηση, για την επόμενη ημέρα της κτηνοτροφίας, ώστε θέτοντας και νέους κανόνες να γίνει πιο ανθεκτική.
Προσλήψεις 18 μήνες μετά
Μιλώντας για νέα εργαλεία του μηχανισμού αντιμετώπισης, δηλαδή για τις εξαγγελίες που είχαν γίνει στις προηγούμενες ενημερώσεις, ο κ. Πρωτοψάλτης ανέφερε τις ταχύτερες, αν και ανεπαρκείς, αποζημιώσεις που προφανώς θα είναι αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες καθώς και την οικονομική ενίσχυση του Δεκεμβρίου για το χαμένο εισόδημα.
Όπως δήλωσε οι αποζημιώσεις για το θανατωθέν ζωικό κεφάλαιο καθώς και για την απώλεια εισοδήματος καταβλήθηκαν σε 2.200 κτηνοτρόφους και ανέρχονται σε περίπου 33.000 ευρώ/κτηνοτρόφο, κατά μέσο όρο.
Σχετικά με την ενίσχυση του προσωπικού, δεδομένης της τραγικής υποστελέχωσης των υπηρεσιών του Δημοσίου, ανακοινώθηκε ότι θα αυξηθούν οι κτηνίατροι στο πεδίο και συγκεκριμένα:
-97 στρατιωτικοί κτηνίατροι έχουν διατεθεί από το υπουργείο Άμυνας, αύριο θα γίνει η σχετική εκπαίδευση και από την επόμενη εβδομάδα θα συνδράμουν στην επιτήρηση και εφαρμογή των μέτρων.
-Υπολογίζεται ότι θα συμμετάσχουν περί τους 400-500 εξουσιοδοτημένους, ιδιώτες κτηνιάτρους, με πρόβλεψη αποζημίωσής του έως 9.000 ευρώ, μικτά στο τρίμηνο για επισκέψεις που θα αφορούν επιτήρηση/εφαρμογή μέτρων.
Θα πληρώνονται ανά εκτροφή και ανά έλεγχο και ο σχετικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 3 εκατ, αναμένεται σχετική ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση),
-Θα γίνουν προσλήψεις έκτακτου προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου Περιορισμένου Χρόνου για την ενίσχυση των υφιστάμενων, κρατικών κτηνιατρικών υπηρεσιών. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για την ακριβή διάρκεια των συμβάσεων και τον αριθμό των κτηνιάτρων που απαιτείται.
Επιπλέον προστίθενται νέα εργαστήρια και εκτός από τον ΕΛΓΟ υπάρχουν και αιτήματα για πιστοποίηση από τις ευρωπαϊκές αρχές από το ΑΠΘ, το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το ΕΚΕΤΑ, ενώ θα ξεκινήσει -18 μήνες μετά- ενημερωτική εκστρατεία για τη νόσο.
