Υπάρχουν στιγμές που η εικόνα μιας πόλης λέει περισσότερα από χίλιες λέξεις. Σακούλες σκουπιδιών πεταμένες έξω από τους κάδους, χαρτόκου...
Το πρόβλημα της καθαριότητας μιας πόλης δεν είναι μόνο θέμα δήμου. Είναι, πάνω απ’ όλα, θέμα πολιτισμού. Όταν ένας πολίτης πετάει τα σκουπίδια έξω από τον κάδο, δεν προσβάλλει απλώς τον δημόσιο χώρο. Προσβάλλει την ίδια την πόλη στην οποία ζει. Την πόλη που περπατούν τα παιδιά του, την πόλη που αναπνέουν οι γείτονές του, την πόλη που θέλει –υποτίθεται– να είναι όμορφη.
Είναι εύκολο να κατηγορούμε πάντα τις δημοτικές αρχές. Πιο δύσκολο είναι να κοιτάξουμε τον καθρέφτη. Γιατί καμία υπηρεσία καθαριότητας, όσο οργανωμένη κι αν είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την αδιαφορία. Όταν κάποιος αφήνει τη σακούλα δίπλα στον κάδο αντί να κάνει το απλό βήμα να ανοίξει το καπάκι, δεν πρόκειται για ατύχημα. Πρόκειται για νοοτροπία.
Και αυτή η νοοτροπία είναι που υποβαθμίζει τις πόλεις μας.
Η εικόνα των σκουπιδιών έξω από τους κάδους δεν είναι απλώς άσχημη. Δημιουργεί εστίες μόλυνσης, προσελκύει ζώα και έντομα, μετατρέπει τις γειτονιές σε χώρους εγκατάλειψης. Το μήνυμα που στέλνει είναι ξεκάθαρο: «Δεν μας νοιάζει».
Μια πόλη, όμως, δεν καθαρίζεται μόνο με απορριμματοφόρα. Καθαρίζεται με συνείδηση.
Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, ο δημόσιος χώρος αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν προέκταση του σπιτιού των κατοίκων. Εδώ, δυστυχώς, συχνά τον αντιμετωπίζουμε σαν χώρο όπου μπορούμε να ξεφορτωθούμε ό,τι δεν θέλουμε να βλέπουμε μέσα στο σπίτι μας.
Αν θέλουμε πραγματικά να αλλάξει η εικόνα των πόλεών μας, η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από το πιο απλό: τον σεβασμό. Σεβασμό στον δρόμο, στο πεζοδρόμιο, στον κάδο απορριμμάτων.
Γιατί μια πόλη δεν είναι μόνο τα κτίριά της. Είναι η συμπεριφορά των ανθρώπων της.
Και όταν οι άνθρωποι δεν σέβονται την πόλη τους, τότε καμία δημοτική υπηρεσία δεν μπορεί να τη σώσει από την παρακμή.
