Η Κριστίν Λαγκάρντ ζήτησε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου, ενώ η ΕΚΤ παρουσίασε βασικό, δυσ...
Η Κριστίν Λαγκάρντ έστειλε σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι η νέα ενεργειακή αναταραχή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ούτε με αδράνεια ούτε με οριζόντια μέτρα χωρίς στόχο. Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η πρόεδρος της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε δημοσιονομική αντίδραση στο νέο σοκ των τιμών ενέργειας πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη και προσαρμοσμένη, έτσι ώστε να προστατεύει οικονομία και κοινωνία χωρίς να τινάσσει στον αέρα τη δημοσιονομική ισορροπία.
Την ίδια στιγμή, η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο 2%, αλλά αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό και παραδέχθηκε ότι ο πόλεμος και το ενεργειακό σοκ θολώνουν σημαντικά την εικόνα για την οικονομία της Ευρωζώνης. Το Reuters μετέδωσε ότι η ΕΚΤ ανέβασε την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό του 2026 στο 2,6%, ενώ μείωσε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη στο 0,9%, προειδοποιώντας για ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί.
Η Λαγκάρντ επέμεινε ότι η απάντηση της Ευρώπης δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη διαχείριση της άμεσης κρίσης.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, να προχωρήσει η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και να επιταχυνθεί η καθιέρωση του ψηφιακού ευρώ, το οποίο, όπως είπε, θα ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοπιστωτική ενσωμάτωση της Ευρώπης. Πρόκειται για μια τοποθέτηση που δείχνει ότι η ΕΚΤ δεν βλέπει την παρούσα κρίση μόνο ως προσωρινό εξωτερικό σοκ, αλλά και ως υπενθύμιση των διαρθρωτικών αδυναμιών της Ευρώπης.
Το Reuters σημείωσε επίσης ότι η Λαγκάρντ μίλησε για μεγάλη αβεβαιότητα λόγω του πολέμου, τονίζοντας πως η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τιμές ενέργειας, εφοδιαστικές αλυσίδες, μισθούς και καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Τα τρία σενάρια της ΕΚΤ για ΑΕΠ και πληθωρισμό
Στο βασικό σενάριο της ΕΚΤ, η οικονομία της Ευρωζώνης αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 0,9% το 2026, κατά 1,3% το 2027 και κατά 1,4% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, η πρόβλεψη είναι 2,6% για το 2026, 2,0% για το 2027 και 2,1% για το 2028. Αυτά τα στοιχεία, που επιβεβαιώθηκαν από το Reuters, δείχνουν ήδη μια πιο αδύναμη ανάπτυξη και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις από ό,τι ανέμενε νωρίτερα η ΕΚΤ.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ακόμη και το βασικό σενάριο ενσωματώνει ήδη σημαντική ζημιά από την ενεργειακή κρίση, γεγονός που αποκαλύπτει πόσο εύθραυστο θεωρείται πλέον το οικονομικό περιβάλλον στην Ευρωζώνη.
Στο δυσμενές σενάριο, η επίδραση θεωρείται ισχυρή αλλά προσωρινή. Η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ εκτιμάται περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από το βασικό σενάριο το 2026 και περίπου 0,1 μονάδα χαμηλότερα το 2027, ενώ το 2028 ανακτά ένα μέρος των απωλειών και κινείται περίπου 0,2 μονάδες υψηλότερα από τη βάση.
Ο πληθωρισμός, σε αυτό το σενάριο, θα είναι 0,9 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος το 2026, ελαφρώς υψηλότερος το 2027 και χαμηλότερος το 2028, καθώς θα υπάρξει πιο γρήγορη αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας. Το Reuters τόνισε ότι η ΕΚΤ έδωσε εναλλακτικά σενάρια ακριβώς για να δείξει πως η διάρκεια και η ένταση του ενεργειακού σοκ θα είναι οι βασικοί παράγοντες που θα καθορίσουν το βάθος της ζημιάς.
Το πιο σκληρό σενάριο και το μήνυμα προς τις κυβερνήσεις
Στο δυσμενέστερο σενάριο, η εικόνα γίνεται πολύ πιο σκοτεινή. Η ΕΚΤ εξετάζει το ενδεχόμενο πιο ισχυρής και πιο μακράς διάρκειας επίδρασης από τις τιμές ενέργειας, σε συνδυασμό με αυξημένη αβεβαιότητα. Σε αυτή την περίπτωση, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης θα είναι 0,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη το 2026 και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη το 2027, ενώ προβλέπονται και αρνητικοί τριμηνιαίοι ρυθμοί ανάπτυξης μέσα στο 2026.
Ο πληθωρισμός, αντιθέτως, εκτινάσσεται: 1,8 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το βασικό σενάριο το 2026, 2,8 μονάδες υψηλότερα το 2027 και 0,7 μονάδες πάνω από τη βάση το 2028. Το Reuters ανέφερε σε ξεχωριστή κάλυψη ότι οι αγορές ήδη φοβούνται νέο κύμα ανατιμήσεων και δεν αποκλείουν ακόμη και μελλοντικές αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, αν το σοκ στις τιμές ενέργειας αποδειχθεί επίμονο.
Το πολιτικό και οικονομικό μήνυμα της Λαγκάρντ είναι, στην ουσία, διπλό.
Πρώτον, ότι η Ευρώπη χρειάζεται άμεσα μέτρα για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το νέο ενεργειακό σοκ, αλλά αυτά πρέπει να είναι προσεκτικά σχεδιασμένα, προσωρινά και όχι ανεξέλεγκτα. Δεύτερον, ότι η κρίση αποκαλύπτει ξανά πόσο ευάλωτη παραμένει η Ευρωζώνη όταν η ενέργεια γίνεται όπλο γεωπολιτικής πίεσης. Έτσι, πίσω από τις σημερινές προβλέψεις και τα τρία σενάρια κρύβεται μια σαφής προειδοποίηση: αν ο πόλεμος τραβήξει σε διάρκεια και οι τιμές ενέργειας μείνουν ψηλά, η Ευρωζώνη κινδυνεύει να ξαναβρεθεί παγιδευμένη ανάμεσα σε αδύναμη ανάπτυξη και επίμονο πληθωρισμό.
