Υπάρχουν τόποι που δεν υψώνουν τη φωνή τους όταν χάνουν κάτι ουσιώδες, αλλά βυθίζονται σε μια πυκνή σιωπή, στην οποία οι απώλειες συσσωρ...
Η Ηλεία, δυστυχώς, είναι ένας τέτοιος τόπος. Ένας τόπος που έμαθε να χάνει χωρίς κραυγή και να θυμάται χωρίς να του το ζητούν.
Δεν είναι ότι δεν ειπώθηκαν λόγια — τα λόγια δεν έλειψαν ποτέ, ούτε σε αυτόν τον τόπο ούτε σε κανέναν άλλον - αλλά αντίθετα, περίσσεψαν, φορτωμένα με έννοιες βαριές και φθαρμένες από την υπερβολική χρήση, όπως «ανάπτυξη», «μέλλον», «προοπτική», λέξεις που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά ώστε στο τέλος χάνουν την αξία τους και μένουν να αιωρούνται χωρίς αντίκρισμα.
Και τώρα, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, επιστρέφει και μια ακόμη λέξη, πιο ηχηρή, πιο δραματική: «μάχη».
Ο Νεκτάριος Φαρμάκης μίλησε χθες, από τον Πύργο, για μια μάχη που θα δοθεί «μέχρι τέλους» για τη δημιουργία Πανεπιστημιακού Τμήματος στην Ηλεία. Όμως η μνήμη αυτού του τόπου δεν είναι τόσο βραχεία όσο θα ήθελε ο ίδιος και κάποιοι άλλοι να πιστεύουν, γιατί η μνήμη δεν διαγράφεται με ανούσιες δηλώσεις αλλά χαράσσεται με γεγονότα και, κυρίως, με απουσίες.
Γιατί πριν από κάθε μάχη, πριν από κάθε εξαγγελία και κάθε δημόσια τοποθέτηση, υπάρχει μια άλλη στιγμή, πιο κρίσιμη και πιο σιωπηλή, η στιγμή κατά την οποία αποφασίζεται —χωρίς φώτα και χωρίς δηλώσεις— τι αξίζει να σωθεί και τι μπορεί να εγκαταλειφθεί χωρίς ιδιαίτερο κόστος.
Και τότε, όταν οι σχολές της Ηλείας έσβηναν από τον ακαδημαϊκό χάρτη, δεν υπήρχε καμία ρήξη με μια πολιτική γραμμή που αντιμετώπιζε την περιφέρεια ως υποσημείωση σε έναν σχεδιασμό που γραφόταν αλλού και για άλλους.
Υπήρξε μόνο μια σιωπή βαριά, σχεδόν συνενοχική, μέσα στην οποία η Ηλεία αποψιλώθηκε λίγο ακόμη από τις δυνατότητές της, χάνοντας όχι μόνο δομές αλλά και το αυτονόητο δικαίωμα να σχεδιάζει το μέλλον της με όρους ισότητας.
Τώρα, η λέξη «μάχη» επιστρέφει, αλλά επιστρέφει αλλοιωμένη από τον χρόνο και τα συμφραζόμενα, γιατί ακούγεται διαφορετικά όταν έρχεται μετά την απώλεια. Ακούγεται σαν απόηχος μιας σύγκρουσης που δεν δόθηκε όταν έπρεπε, σαν μια καθυστερημένη αντίδραση που προσπαθεί να καλύψει ένα κενό που έχει ήδη παγιωθεί.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν θα δοθεί μια μάχη τώρα, αλλά γιατί δεν δόθηκε τότε, όταν υπήρχε ακόμη κάτι να σωθεί. Όταν η παρουσία θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά και η σιωπή δεν είχε ακόμη μετατραπεί σε τετελεσμένο γεγονός.
Η Ηλεία δεν είναι απλώς ένας τόπος που ζητά την ίδρυση ενός Πανεπιστημιακού Τμήματος. Είναι ένας τόπος που καλείται να αποφασίσει αν θα αρκεστεί σε νέες υποσχέσεις ή αν θα κρατήσει ζωντανή τη μνήμη των στιγμών εκείνων όπου κάποιοι επέλεξαν να μη μιλήσουν.
Η χθεσινή παρουσία του περιφερειάρχη στον Πύγο μοιάζει σαν ένα γνώριμο πολιτικό χάδι προς ένα ακροατήριο που έχει μάθει να ακούει πολλά και να βλέπει ελάχιστα, ιδίως σε περιόδους που προαναγγέλλουν εκλογικούς κύκλους και αναζωπύρωση υποσχέσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι τέτοιες δηλώσεις επανέρχονται με μεγαλύτερη ένταση όταν οι εκλογές, είτε εθνικές είτε αυτοδιοικητικές, διαγράφονται στον ορίζοντα, δημιουργώντας ένα σκηνικό όπου οι δεσμεύσεις πολλαπλασιάζονται, ενώ η βεβαιότητα υλοποίησής τους παραμένει αμφίβολη.
Και έτσι, οι υποσχέσεις ανακυκλώνονται και συνεχίζεται μια πραγματικότητα που μένει πεισματικά ίδια.
Γιατί, τελικά, η Ηλεία δεν στερείται υποσχέσεων - στερείται πράξεων. Και όσο αυτή η ανισορροπία παραμένει, κάθε νέα «μάχη» θα μοιάζει λιγότερο με ελπίδα και περισσότερο με υπενθύμιση ότι, σε αυτόν τον τόπο, ο πιο επικίνδυνος αντίπαλος δεν ήταν ποτέ η σύγκρουση, αλλά η σιωπή αυτών που δεν φώναξαν, δεν διεκδίκησαν, δεν αντιστάθηκαν, όταν έπρεπε.
