Γράφει η Λίδα Μπόλα Eνα νέο τοπίο στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που θα απαντά στην ανάγκη για ταχύτητα και διαφάνεια, λογοδοσία ...
Eνα νέο τοπίο στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που θα απαντά στην ανάγκη για ταχύτητα
και διαφάνεια, λογοδοσία των οργάνων διοίκησης και εμβάθυνση της συμμετοχής των δημοτών στη λήψη των αποφάσεων, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής μετάβασης για την παροχή
υπηρεσιών, επιχειρεί να δημιουργήσει ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Ιουνίου.
Ένα νομοθέτημα 761
άρθρων, που ενσωματώνει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες
διατάξεις που αφορούν κάθε πτυχή της λειτουργίας των
δήμων και των περιφερειών της χώρας και θα κατατεθεί
προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Ιουνίου.
Κορωνίδα των προωθούμενων ρυθμίσεων, η αλλαγή του τρόπου εκλογής των αυτοδιοικητικών αρχών, με
την κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών και
την δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά
εκλογικά κέντρα παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου,
προκειμένου να ενισχυθεί η νομιμοποίηση των αιρετών
αρχών και η συμμετοχή των δημοτών.
Έτσι, στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 προβλέπεται η ανάδειξη
δημάρχων και περιφερειαρχών σε μία Κυριακή.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα διεξάγονται ανά 5ετία, την τελευταία Κυριακή
του Νοεμβρίου. Όπως συμβαίνει και σήμερα, οι ψηφοφόροι θα «σταυρώνουν» τον συνδυασμό, τον δήμαρχο
ή τον περιφερειάρχη που προτιμούν και τους συμβούλους, με τη διαφορά ότι στο ψηφοδέλτιο θα παρατίθενται και οι υπόλοιποι συνδυασμοί ώστε ο εκλογέας, εφόσον το επιθυμεί, να δίνει εναλλακτική ψήφο.
Ο πρώτος γύρος της καταμέτρησης θα γίνεται όπως
συνέβαινε έως σήμερα, με τον συνδυασμό που ξεπερνά το 42% να εκλέγει άμεσα δήμαρχο ή περιφερειάρχη, συγκεντρώνοντας τουλάχιστον τα 3/5 των εδρών.
Ωστόσο, στην περίπτωση που κανένας συνδυασμός
δεν περάσει τον πήχη του 42%, τότε θα ενεργοποιείται η δεύτερη φάση της καταμέτρησης. Σε αυτήν, θα
προκρίνονται οι δύο πρώτοι συνδυασμοί -όπως θα
γινόταν αν υπήρχε δεύτερος γύρος- και στους σταυρούς που ήδη έχουν συγκεντρώσει θα προστίθενται οι
εναλλακτικές ψήφοι.
Νικητής των εκλογών θα είναι ο
συνδυασμός που και στις δύο φάσεις θα πάρει τις περισσότερες ψήφους.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη τη δημιουργία
ενός ενιαίου νομοθετικού πλαισίου, που λύνει τον
γόρδιο δεσμό των επικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων
που προέκυπταν σε σειρά ζητημάτων, τη συμμετοχή
πολιτών στην οργάνωση και στη δράση των δήμων με
τη θεσμοθέτηση της διεξαγωγής συμβουλευτικού δημοτικού δημοψηφίσματος με ηλεκτρονική ψηφοφορία, την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας
των αιρετών οργάνων, με υποχρέωση δημοσιοποίησης των αποφάσεων, την αναδιοργάνωση του συστήματος διακυβέρνησης των δήμων και των περιφερειών, την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια στη
λειτουργία των οικονομικών υπηρεσιών, ώστε να μη
δημιουργούνται γκρίζες ζώνες, το αντικειμενικό και
στοχευμένο σύστημα ελέγχου νομιμότητας αποκλειστικά επί των πράξεων και των οργάνων διοίκησης
της αυτοδιοίκησης, μέσω της λειτουργίας ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας ΟΤΑ, τον σαφή
προσδιορισμό της καταστατικής θέσης των οργάνων
διοίκησης της αυτοδιοίκησης, δηλαδή της αντιμισθίας και των εξόδων παράστασης, της αναστολής της
επαγγελματικής τους δραστηριότητας ή της λήψης
ειδικής άδειας, την καταγραφή και συστηματοποίηση των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με
στόχο τη σαφή κατανομή τους μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης, και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Αυτοδιοίκησης με τη λειτουργία ηλεκτρονικών εφαρμογών που θα βοηθούν στη συμμετοχή των
πολιτών στα όργανα της αυτοδιοίκησης αλλά και της
εξυπηρέτησής τους.
«Φρένο» σε αυθαιρεσίες
Το νέο, ενιαίο και ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο
χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση ως καταλύτης για
μια πιο αποτελεσματική, συμμετοχική και ισχυρή τοπική διακυβέρνηση, κλείνοντας μια εκκρεμότητα δεκαετιών, όπως επισημαίνεται, με τον υπουργό Εσωτερικών Θ. Λιβάνιο να υπογραμμίζει ότι «μετά από 1,5
χρόνο συστηματικής δουλειάς [...] ευελπιστώ ότι θα
αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο και πυξίδα για να
γυρίσουμε όλοι μαζί μια νέα σελίδα στην ιστορία της
Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στο μεταρρυθμιστικό πλαίσιο των
πολιτικών παρεμβάσεων που ο Κυριάκος Μητσοτάκης
έχει προτάξει σε αυτή την τετραετία, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απλοποίηση των διαδικασιών που θα διευκολύνουν αιρετούς και πολίτες, την
αντιμετώπιση δυσλειτουργιών, όπως οι επικαλύψεις
αρμοδιοτήτων, το «φρένο» σε αυθαιρεσίες και την ενίσχυση της διαφάνειας. Τελικός στόχος, όπως επισημαίνουν στην κυβέρνηση, η βελτίωση της ποιότητας
των υπηρεσιών, άρα της καθημερινότητας όλων.
