Από το «όποιος δεν έχει για βενζίνη να πάρει ΜΜΜ» μέχρι τον διαχωρισμό σε «νοικοκυραίους» και «κακομοιρίδηδες», η εξουσία αποκαλύπτει σ...
Από το «όποιος δεν έχει για βενζίνη να πάρει ΜΜΜ» μέχρι τον διαχωρισμό σε «νοικοκυραίους» και «κακομοιρίδηδες», η εξουσία αποκαλύπτει συχνά το πιο ανάλγητο πρόσωπό της, αποκομμένη από τις αγωνίες της καθημερινότητας.
Το χρονικό μιας λεκτικής κατρακύλας
Η ιστορία της πολιτικής είναι γεμάτη από στιγμές όπου η εξουσία, αποκομμένη από τον παλμό της κοινωνίας, προδίδεται από τα ίδια της τα λόγια. Η αλαζονεία δεν εμφανίζεται πάντα με τη μορφή θεσμικών αποφάσεων - συχνά αποκαλύπτεται με τον πιο ωμό, κυνικό τρόπο μέσα από δηλώσεις πολιτικών προσώπων που αδυνατούν —ή αρνούνται— να κατανοήσουν τη σκληρή πραγματικότητα του μέσου πολίτη.
Πρόσφατα, η δημόσια σφαίρα αγανάκτησε από μια σειρά δηλώσεων που φέρνουν στην επιφάνεια τοξικές αντιλήψεις περί «ταξικής ανωτερότητας». Από τη μία πλευρά, η περίφημη προτροπή «όποιος δεν έχει 10 ευρώ για βενζίνη, να πάει με τα ΜΜΜ» συμπυκνώνει όλη την απόσταση ανάμεσα στο κλιματισμό των υπουργικών γραφείων και την αγωνία του πορτοφολιού στο βενζινάδικο.
Από την άλλη, ο διχαστικός διαχωρισμός πολιτικών δυνάμεων σε εκείνες που —κατά τους ίδιους— υποστηρίζουν «κακομοιρίδηδες» και στη Νέα Δημοκρατία που στηρίζεται δήθεν από «νοικοκυραίους», αποκαλύπτει μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη κοινωνικού αποκλεισμού.
Η πραγματικότητα πίσω από το σύνθημα «πάρτε ΜΜΜ»
Η φράση «να πάει με τα ΜΜΜ» ακούγεται εύκολη στα χείλη όσων δεν έχουν αντιμετωπίσει ποτέ το πρόβλημα της μετακίνησης στην περιφέρεια, στα νησιά ή ακόμα και στις προβληματικές αστικές συγκοινωνίες. Όταν η τιμή των καυσίμων έχει εκτιναχθεί στα ύψη και αποτελεί θηλιά στο λαιμό των εργαζομένων και των αγροτών, η απάντηση δεν είναι η ειρωνεία αλλά η στήριξη. Το να αντιμετωπίζεις την αδυναμία πλήρωσης του ρεζερβουάρ ως ατομική αμέλεια ή επιλογή δείχνει μια ασυγχώρητη έλλειψη ενσυναίσθησης.
«Νοικοκυραίοι» εναντίον «κακομοιρίδηδων»: Η γλώσσα του διχασμού
Ακόμα πιο επικίνδυνος, ωστόσο, είναι ο ιδεολογικός διαχωρισμός των πολιτών. Η χρήση όρων όπως «κακομοίριδες» για να απαξιωθούν όσοι πλήττονται από την ακρίβεια και αναζητούν πολιτική διέξοδος, και η αντιπαράθεσή τους με τους «νοικοκυραίους» —μια λέξη που εργαλειοποιείται για να οικειοποιηθεί ηθικό πλεονέκτημα— συνιστά προσβολή για την ίδια τη δημοκρατία.
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, οι πολίτες δεν χωρίζονται σε «καλούς» και «κακούς», ούτε σε «νοικοκυραίους» και «αποτυχημένους». Όλοι οι πολίτες έχουν ίσα δικαιώματα στην αξιοπρέπεια, στην εργασία και στη ζωή. Όταν τα στελέχη ενός κόμματος υιοθετούν τέτοιες εκφράσεις, επιβεβαιώνουν ότι για αυτούς η πολιτική δεν είναι υπηρεσία προς τον πολίτη, αλλά κλαμπ προνομιούχων.
Η τιμωρία της κάλπης και η μνήμη της κοινωνίας
Η αλαζονεία της εξουσίας είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της ίδιας της εξουσίας. Οι πολίτες μπορεί να ανέχονται προσωρινά τις δυσκολίες, αυτό όμως που δεν συγχωρούν είναι η προσβολή και η περιφρόνηση.
Οι δηλώσεις αυτές δεν είναι απλές «γλώσσες που λανθάνονται», είναι ο καθρέφτης μιας νοοτροπίας που θεωρεί τους πολίτες δεδομένους και τα προβλήματά τους ανύπαρκτα.
Και όπως έχει αποδείξει η ιστορία, η κοινωνία έχει εξαιρετική μνήμη, ιδιαίτερα όταν καλείται να πληρώσει τον λογαριασμό —είτε σε καύσιμα είτε σε αξιοπρέπεια.
