Οι φωτογραφίες της Καισαριανής δεν είναι εμπόρευμα

  Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα: πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο eBay φωτογραφίες άγνωστες μέχρι σήμ...

 

Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα: πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο eBay φωτογραφίες άγνωστες μέχρι σήμερα, που φέρεται να απεικονίζουν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Αν επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά τους, μιλάμε για μοναδικά ιστορικά ντοκουμέντα — μαρτυρίες μιας εποχής σκότους και τρόμου, αλλά και ανυπέρβλητου ηρωισμού. 

Οι μορφές που αποτυπώνονται σε αυτές τις εικόνες δεν είναι απλώς πρόσωπα μιας άλλης εποχής. Είναι άνθρωποι που στάθηκαν όρθιοι απέναντι στον θάνατο, χωρίς να λυγίσουν, χωρίς να διαπραγματευτούν την αξιοπρέπειά τους. Πρόσωπα που δεν αναζήτησαν σωτηρία στη σιωπή, αλλά διάλεξαν τον ήλιο της ιστορίας. Λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, κουβαλούν μέσα τους ολόκληρη την τραγωδία αλλά και το μεγαλείο ενός λαού που αντιστάθηκε στη ναζιστική θηριωδία.

 

Γι’ αυτό το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ακόμη μία ψηφιακή δημοπρασία. Δεν πρόκειται για συλλεκτικό αντικείμενο, αλλά για μνήμη. Και η μνήμη δεν πωλείται. Είναι ηθικό και ιστορικό χρέος της πολιτείας να κινηθεί άμεσα. Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων οφείλει να εξετάσει σοβαρά την απόκτηση αυτών των φωτογραφιών, ώστε να επιστρέψουν εκεί όπου ανήκουν: στη συλλογική μνήμη του ελληνικού λαού. Ως φόρος τιμής στους νεκρούς της Αντίστασης, αλλά και ως ζωντανή υπενθύμιση του τι σημαίνει ελευθερία όταν πληρώνεται με αίμα. 

Οι τελευταίες στιγμές ανθρώπων που θυσιάστηκαν για την πατρίδα δεν μπορεί να γίνουν αντικείμενο εμπορίου. Δεν μπορεί η Ιστορία να περιφέρεται σε ψηφιακούς πάγκους, ούτε να μετατρέπεται σε τρόπαιο ιδιωτικών συλλογών. Ανήκει στην κοινωνία, στη νέα γενιά, στη δημοκρατία. Η Ελλάδα δεν πρέπει να αφήσει τις σκιές του παρελθόντος να γίνουν εμπορεύσιμες εικόνες. Οφείλει να τις αγκαλιάσει, να τις προστατεύσει και να τις παραδώσει ακέραιες στο μέλλον. Γιατί η μνήμη δεν είναι αντικείμενο συναλλαγής — είναι πράξη ευθύνης.