της Αφροδίτης Κράβαρη Επικοινωνιολόγος, συντονίστρια Ψηφιακής Επικοινωνίας & Επικοινωνίας & Ψηφιακών Νομάδων - Γραμματεία Παραγ...
Επικοινωνιολόγος,
συντονίστρια
Ψηφιακής
Επικοινωνίας
& Επικοινωνίας
& Ψηφιακών
Νομάδων - Γραμματεία
Παραγωγικών Φορέων
& Επιχειρηματικότητας
ΝΔ
Τα τελευταία χρόνια η πολιτική επικοινωνία δεν εξελίχθηκε, μεταλλάχθηκε. Άφησε πίσω της -όχι πάντα με
αξιοπρέπεια- τον λόγο, το επιχείρημα και τη στοιχειώδη πολιτική παιδεία και φόρεσε το κοστούμι της στιγμιαίας δημοφιλίας. Πολύ ωραίο κοστούμι, δεν λέω…
Αν έχεις likes, views και είσαι influencer, έχεις όλα τα
εφόδια για να είσαι ένας από τους 300 στη Βουλή. Τι;
Όχι; Η έξαρση του TikTok δεν είναι απλώς μια αλλαγή κουλτούρας.
Είναι αλλαγή λογικής. Από τη σύνθετη
σκέψη περάσαμε στο σύντομο πλάνο, από την ανάλυση
στο trend, από το «τι προτείνω» και από την επιχειρηματολογία στο «πώς φαίνομαι». Η πολιτική έγινε κάθετη,
γρήγορη, συναισθηματική και -κυρίως- επιφανειακή. Δεν
μετρά πια τι λες, αλλά αν «γράφει» σε δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Αν δεν χωράει σε story, δεν αξίζει να ειπωθεί.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ο δημόσιος διάλογος δεν
υποβαθμίστηκε απλώς, εκχυδαΐστηκε. Τα σχόλια στα
social media λειτουργούν σαν ψηφιακές αρένες θυμού.
Εκεί όπου η ανωνυμία συναντά τη ματαίωση και η αγανάκτηση μετατρέπεται σε ύβρη, απειλή και τοξικότητα. Δεν συζητάμε, ξεσπάμε. Δεν διαφωνούμε, σκίζουμε τα σωθικά του άλλου. Η πολιτική επικοινωνία δεν
προσπαθεί πια να πείσει αλλά να προκαλέσει αντίδραση. Αρκεί να είσαι στην επικαιρότητα για λίγο, να συζητιέσαι και να γεμίζουν με τοξικά σχόλια οι αναρτήσεις
των portals. Στα επαγγελματικά μου μάτια λογικό μου
φαίνεται, όταν ο αλγόριθμος δεν ανταμείβει την ψυχραιμία αλλά την ένταση.
Και οι πολιτικοί, αντί να αντισταθούν σε αυτήν τη λογική, την υιοθετούν πρόθυμα.
Γίνονται μέρος της. Την εργαλειοποιούν.
Σε αυτό το τοξικό οικοσύστημα αναδύεται μια νέα κατηγορία υποψηφίων: πολιτικοί χωρίς γνώση, χωρίς θεσμική κατανόηση, χωρίς πολιτικό βάθος, αλλά με άφθονη αυτοπεποίθηση, ναρκισσισμό και ψηφιακή απήχηση.
Άνθρωποι που δεν έχουν τίποτα να πουν, αλλά το λένε
πολύ καλά μπροστά στην κάμερα. Δεν απαντούν καν σε
ερωτήσεις. Έχουν απόψεις που θέτουν σε κίνδυνο τη δημοκρατία.
Η δημοφιλία αντικαθιστά την επάρκεια και το
«μου αρέσει» γίνεται πολιτικό επιχείρημα. Δεν χρειάζεται πρόγραμμα, αρκεί να είσαι περσόνα. Δεν χρειάζεται
θέσεις, αρκεί να έχεις followers. Η πολιτική μετατρέπεται σε reality χαμηλής ευθύνης, όπου ο πιο θορυβώδης
κερδίζει και ο πιο σοβαρός θεωρείται βαρετός και περιθωριοποιείται.
Την ίδια στιγμή, οι πολίτες εμφανίζονται όλο και πιο θυμωμένοι. Όχι απαραίτητα πιο πολιτικοποιημένοι, αλλά
πιο εξαντλημένοι, πιο καχύποπτοι, πιο έτοιμοι να πιστέψουν το απλό και το εύπεπτο. Δώσε τους έναν σωτήρα
και θα τρέξουν.
Ο θυμός γίνεται κοινό νόμισμα επικοινωνίας. Τον καλλιεργούν όσοι δεν έχουν λύσεις να προτείνουν και τον εκμεταλλεύονται όσοι γνωρίζουν ότι η
οργή κινητοποιεί περισσότερο από την ελπίδα. Έτσι, η
πολιτική επικοινωνία παύει να είναι εργαλείο κατανόησης της πραγματικότητας και γίνεται μηχανισμός ανακύκλωσης αγανάκτησης.
Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι το TikTok, ούτε τα σχόλια, ούτε καν οι ναρκισσιστές υποψήφιοι.
Το
πρόβλημα είναι ότι συνηθίσαμε. Συνηθίσαμε τη φτήνια
του λόγου, τη θεατρικότητα της πολιτικής και την απουσία ευθύνης. Αποδεχτήκαμε ότι η πολιτική μπορεί να είναι απλώς ένα ακόμη κομμάτι του feed μας ανάμεσα σε
χορευτικά βίντεο και διαφημίσεις. Και όσο τη βλέπουμε έτσι, τόσο θα μας κυβερνά έτσι. Τόσο θα αποδεχόμαστε ως υποψηφίους ανθρώπους χωρίς καμιά γνώση και
εμπειρία στη δημόσια διοίκηση. Γιατί η πολιτική επικοινωνία δεν διαμορφώνει απλώς εικόνες. Διαμορφώνει
προσδοκίες. Και όταν οι προσδοκίες μας χαμηλώνουν,
χαμηλώνει μαζί τους και η δημοκρατία.
