Στη Δυτική Ελλάδα, πολλά χωριά έχουν αρχίσει να εξαφανίζονται από τον χάρτη – όχι από έναν ξαφνικό κατακλυσμό ή έναν πόλεμο, αλλά αθόρυβ...
Στη Δυτική Ελλάδα, πολλά χωριά έχουν αρχίσει να εξαφανίζονται από τον χάρτη – όχι από έναν ξαφνικό κατακλυσμό ή έναν πόλεμο, αλλά αθόρυβα, μέσα από τη φυγή των κατοίκων και την εγκατάλειψη. Κλειστά σχολεία, άδεια σπίτια και γειτονιές που θυμίζουν φαντάσματα συνθέτουν την καθημερινότητα σε περιοχές που κάποτε έσφυζαν από ζωή.
Ο 72χρονος Κώστας θυμάται:
«Κάποτε ακούγαμε γέλια παιδιών στους δρόμους. Τώρα μόνο ο άνεμος κινεί τις πόρτες των άδειων σπιτιών».
Τα στατιστικά επιβεβαιώνουν την εικόνα: δεκάδες χωριά μετρούν πλέον λιγότερους από 100-200 κατοίκους, ενώ σε πολλά έχουν κλείσει σχολεία, καφενεία και μικρά καταστήματα, επειδή απλώς δεν υπάρχουν πια άνθρωποι για να τα στηρίξουν.
Όμως η πρόσφατη πραγματικότητα αποκάλυψε κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό.
Οι έντονες κακοκαιρίες των προηγούμενων ημερώνβέδειξαν με τον πιο σκληρό τρόπο τη γύμνια των υποδομών της Ηλείας, ιδιαίτερα στα ορεινά χωριά. Κατολισθήσεις έκλεισαν δρόμους, χωριά αποκλείστηκαν για ημέρες και βασικές υπηρεσίες κατέρρευσαν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των χωριών της Ανδρίτσαινα, όπου κάτοικοι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα για περίπου έντεκα ημέρες.
Σε περιοχές με κυρίως ηλικιωμένους κατοίκους, η διακοπή ρεύματος δεν είναι απλώς μια ταλαιπωρία· είναι ζήτημα επιβίωσης.
Όταν δρόμοι κλείνουν από κατολισθήσεις, όταν το ρεύμα διακόπτεται για ημέρες και όταν οι υπηρεσίες υγείας βρίσκονται δεκάδες χιλιόμετρα μακριά, το ερώτημα γίνεται αμείλικτο:
Πώς να μείνουν οι νέοι στα χωριά;
Τι τους προσφέρει η πολιτεία για να χτίσουν εκεί τη ζωή τους;
Ποιες υποδομές υπάρχουν για εργασία, υγεία, εκπαίδευση και ασφάλεια;
Η πραγματικότητα είναι σκληρή. Οι νέοι φεύγουν για τις μεγάλες πόλεις ή το εξωτερικό, αφήνοντας πίσω τους μια επαρχία που γερνά. Η Δυτική Ελλάδα –και ιδιαίτερα η Ηλεία– κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν νομό γερόντων, όπου οι ελάχιστοι κάτοικοι παλεύουν μόνοι τους με την εγκατάλειψη.
Και ενώ η κατάσταση αυτή θα έπρεπε να σημάνει συναγερμό, συχνά η δημόσια συζήτηση εξαντλείται σε δηλώσεις και επικοινωνιακές κινήσεις. Πολιτικοί εμφανίζονται τώρα - όπως πάντα μετά από κάθε καταστροφική κακοκαιρία - να ανακοινώνουν επαφές με υπουργούς και πρωτοβουλίες για τη στήριξη της περιοχής και τη θωράκιση απέναντι στην κλιματική κρίση, όπως έκανε πρόσφατα η Διονυσία Αυγερινοπούλου. Και στην ουσία ποτέ δεν γίνεται τίποτα!
Από την άλλη ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, δίνει 250.000 ευρώ για την ανάδειξη του τουρισμού. Ποιου τουρισμού; Για ποιες περιοχές; Τις κατεστραμμένες;
Ωστόσο, για πολλούς κατοίκους της Ηλείας, τέτοιες κινήσεις μοιάζουν περισσότερο με επικοινωνιακή αυτοδιαφήμιση παρά με ουσιαστική λύση. Γιατί οι άνθρωποι των χωριών δεν ζητούν δηλώσεις. Ζητούν δρόμους που να μην κλείνουν, ηλεκτρικό ρεύμα που να μην διακόπτεται για μέρες, γιατρούς που να μπορούν να φτάσουν εγκαίρως και πραγματικές ευκαιρίες εργασίας.
Τα χωριά που σβήνουν δεν είναι απλώς μια δημογραφική στατιστική. Είναι ζωντανές κοινότητες που χάνουν σιγά σιγά τη μνήμη τους, την ιστορία τους και τους ανθρώπους τους.
Η Ηλεία κινδυνεύει να γίνει μια περιοχή όπου τα χωριά θα υπάρχουν μόνο στους χάρτες και στις αναμνήσεις των ανθρώπων που κάποτε έζησαν εκεί.
