Διονύσιος Παναγιωτάρας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Περιβάλλοντος Ιονίου Πανεπιστημίου Η Τεχνητή Λίμνη Φράγματος Πηνειού δεν είναι απ...
Διονύσιος Παναγιωτάρας
Αναπληρωτής Καθηγητής
Τμήματος Περιβάλλοντος Ιονίου Πανεπιστημίου
Η Τεχνητή Λίμνη Φράγματος Πηνειού δεν είναι απλά ένας
ταμιευτήρας νερού. Είναι ένα ζωντανό οικολογικό εργαστήριο που
μας βοηθά να κατανοήσουμε πώς η φύση προσαρμόζεται γρήγορα
σε νέες συνθήκες. Αποτελεί έναν πολύτιμο βιότοπο για πολλά φυτά
και ζώα και υποστηρίζει πλήθος οικοσυστημικών διεργασιών
δηλαδή φυσικές, χημικές και βιολογικές λειτουργίες που
συμβαίνουν μέσα στο οικοσύστημα.
Αυτές οι διεργασίες
υποστηρίζουν τη ζωή και παράγουν τα απτά οφέλη, γνωστά ως
οικοσυστημικές υπηρεσίες, από τα οποία εξαρτάται η επιβίωση και
η ευημερία μας. Ως ταμιευτήρας νερού, υπάγεται στην Εθνική και
Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για τα Ύδατα. Για πρώτη φορά, το
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει σε δημόσια
διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», με στόχο τη
διαμόρφωση ενός σύγχρονου, συνεκτικού και ολιστικού πλαισίου
για τη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας.
Το νερό
αποτελεί τον πολυτιμότερο φυσικό πόρο και θεμέλιο κάθε μορφής
ζωής, κοινωνικής οργάνωσης και οικονομικής δραστηριότητας.
Ως
αδιαπραγμάτευτο δημόσιο αγαθό και στρατηγικό εθνικό απόθεμα,
η διαχείρισή του υπερβαίνει τα όρια μιας απλής τεχνικής
πρόκλησης, αποτελώντας κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια
υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και την περιβαλλοντική ισορροπία.
Η επάρκεια, η προστασία και η ανθεκτικότητα των υδατικών
πόρων συνιστούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας, καθώς επηρεάζουν
άμεσα την κοινωνική συνοχή και τη στρατηγική ανθεκτικότητα της
χώρας. Στη σημερινή εποχή, υπό την επίδραση της κλιματικής
κρίσης και των αυξανόμενων πιέσεων στην υδατική ασφάλεια, η
μετάβαση στην ολιστική προσέγγιση της διαχείρισης των υδατικών
πόρων αναδεικνύεται σε μείζονα εθνική προτεραιότητα και
προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Υπό αυτό το
πρίσμα ο ταμιευτήρας του φράγματος Πηνειού αποτελεί έναν
πολύτιμο φυσικό, κοινωνικό και οικονομικό πόρο που θα πρέπει να
διαφυλαχθεί «ως κόρην οφθαλμού» για να εξασφαλίσει την
βιωσιμότητα των σημερινών και των αυριανών Γενεών. Με
δεδομένα ότι:
1) το νερό του ταμιευτήρα προορίζεται για ύδρευση
χιλιάδων πολιτών της βόρειας Ηλείας,
2) χρησιμοποιείται για
άρδευση χιλιάδων καλλιεργούμενων εκτάσεων,
3) αποτελεί το
καταφύγιο ενδημικών και αποδημητικών πτηνών,
4) συμβάλει στην
ρύθμιση του κλίματος της περιοχής,
5) υποστηρίζει την ανάπτυξη
χλωρίδας στη περιοχή,
6) προσφέρει καταφύγιο σε αμφίβια,
ερπετά και μικρά θηλαστικά της περιοχής,
7) οι πέριξ της λίμνης
έφορες εκτάσεις χρησιμοποιούνται για γεωργικές και
κτηνοτροφικές δραστηριότητες υποστηρίζοντας την τοπική
οικονομία,
8) προσφέρει τα άυλα οφέλη που απολαμβάνουμε (π.χ.
αναψυχή, τουρισμός, πολιτισμός, αθλητισμός, αισθητική τοπίου,
κ.α.), θα πρέπει να διαμορφωθεί ένα ολιστικό σχέδιο ήπιας
οικοτουριστικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής προστασίας της
περιοχής ώστε η Τεχνητή Λίμνη Φράγματος Πηνειού να αποτελέσει
ένα υγιές ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας.
Η ανάπτυξη
δραστηριοτήτων που θα αλλοιώσουν τη φυσιογνωμία της περιοχής
(π.χ. φωτοβολταϊκά πάρκα) και θα επιφέρουν περιβαλλοντικές
πιέσεις στο οικοσύστημα πρέπει να αποφευχθούν. Εξάλλου η
προστασία των υδάτων και της βιοποικιλότητας είναι βασικά
συστατικά στοιχεία: «της 2ης Αναθεώρησης του Σχεδίου
Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού
Διαμερίσματος Βόρειας Πελοποννήσου και της αντίστοιχης
Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων», «τις
κατευθυντήριες γραμμές (καθοδηγήσεις) που έχουν εκδοθεί από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εφαρμογή της Οδηγίας
2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
της 23ης Οκτωβρίου 2000 περί θέσπισης πλαισίου κοινοτικής
δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (L327)», την Οδηγία
92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και
της άγριας πανίδας και χλωρίδας», την «Εθνική Στρατηγική &
Σχέδιο Δράσης για τη Βιοποικιλότητα», του νόμου υπ΄αριθ. 3937
«Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» και των
στόχων 6, 12, 13, 14, 15, και 17 του Σχεδίου Βιώσιμης Ανάπτυξης
του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
