Οι Στροφάδες (ή Στροφάδια) αποτελούν ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα σημαντικό νησιωτικό σύμπλεγμα του Ιονίου Πελάγους. Βρίσκονται περίπου 27 ναυτι...
Η συστάδα αποτελείται από δύο νησιά:
Τη μεγαλύτερη και νοτιότερη Σταμφάνη, έκτασης περίπου 1,2 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Τη μικρότερη Άρπυια, που βρίσκεται βόρεια της Σταμφάνης.
Παρά τη μικρή συνολική τους έκταση, περίπου 2,6 τετραγωνικά χιλιόμετρα, οι Στροφάδες διαθέτουν αξιοσημείωτο φυσικό πλούτο. Η πυκνή βλάστηση, οι κέδροι, οι θάμνοι και τα εύφορα εδάφη δημιουργούν ένα μοναδικό οικοσύστημα στη μέση του πελάγους. Το έδαφος είναι σκούρο, σχεδόν μαύρο, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και με καλή αποστράγγιση, γεγονός που εξηγεί γιατί στο παρελθόν τα νησιά θεωρούνταν από τα πιο εύφορα της Ελλάδας. Ακόμη και σήμερα διακρίνονται παλιοί κήποι με οπωροφόρα δέντρα και καλλιέργειες λαχανικών.
Οι Στροφάδες αποτελούν επίσης έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς για τα αποδημητικά πουλιά στη Μεσόγειο. Περισσότερα από χίλια είδη και υποείδη πτηνών χρησιμοποιούν τα νησιά ως χώρο ανάπαυσης κατά τις μεταναστευτικές τους διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Για τον λόγο αυτό έχουν ενταχθεί στο προστατευόμενο οικοσύστημα του Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των Στροφάδων κατέχει η επιβλητική Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου, ένα μοναστηριακό φρούριο που δεσπόζει στο νησί της Σταμφάνης και συνδέεται στενά με τη ζωή του προστάτη της Ζακύνθου, Άγιος Διονύσιος.
Απομονωμένες, μυστηριώδεις και γεμάτες φυσική ομορφιά, οι Στροφάδες παραμένουν ένας από τους λιγότερο γνωστούς αλλά σημαντικότερους θησαυρούς του Ιονίου.
Σύμφωνα με τη μυθολογία, στις νησίδες αυτές κατοικούσαν οι Άρπυιες, κόρες του Θαύμαντος και της Ωκεανίδας Ηλέκτρας. Οι Άρπυιες παρουσιάζονταν ως πανέμορφες νεαρές γυναίκες με φτερά και δυνατά γαμψά νύχια, με τα οποία άρπαζαν τα θύματά τους. Θεωρούνταν πνεύματα της θύελλας και αγγελιοφόροι της θεϊκής τιμωρίας, που μετέφεραν ανθρώπους από τον κόσμο των ζωντανών στον κόσμο των νεκρών.
Ο μύθος συνδέεται με τον Φινέα, τον οποίο ο Δίας τιμώρησε με τύφλωση. Ο Φινέας είχε διατηρήσει το χάρισμα της μαντικής και οι άνθρωποι τον προμήθευαν με τροφή. Κάθε φορά όμως που πήγαινε να φάει, οι Άρπυιες ορμούσαν από τον ουρανό, άρπαζαν το φαγητό του και μόλυναν ό,τι απέμενε, αφήνοντάς του ελάχιστη τροφή για να επιβιώνει.
Όταν από την περιοχή πέρασαν οι Αργοναύτες με αρχηγό τον Ιάσονα, συγκινήθηκαν από το μαρτύριο του Φινέα. Οι φτερωτοί αδελφοί Ζήτης και Κάλαϊς καταδίωξαν τις Άρπυιες και ήταν έτοιμοι να τις εξοντώσουν. Τότε εμφανίστηκε η Ίριδα, αγγελιοφόρος των θεών, και τους ζήτησε να τις αφήσουν ελεύθερες. Σε αντάλλαγμα, οι Άρπυιες ορκίστηκαν ότι δεν θα ξαναενοχλούσαν ποτέ τον Φινέα.
Κατά την παράδοση, το όνομα Στροφάδες προήλθε από το σημείο όπου οι Αργοναύτες «έστρεψαν» τα πλοία τους κατά τη διάρκεια της καταδίωξης. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα «στρέφω» και θυμίζει εκείνη τη μυθική στροφή που έδωσε το όνομά της στα απομονωμένα αυτά νησιά του Ιονίου.
Έτσι, οι Στροφάδες παραμένουν ένας τόπος όπου η φύση, η ιστορία και ο μύθος συναντώνται, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη ενός από τα πιο γοητευτικά επεισόδια της ελληνικής μυθολογίας.
