Οι συνεχείς βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών έχουν ανεβάσει την υγρασία στους ελαιώνες την πιο κρίσιμη στιγμή της χρονιάς, καθώς σε πο...
Κερκοσπορίαση: Υγρασία, ήπιοι καιροί και απότομη φυλλόπτωση
Η κερκοσπορίαση εντείνεται όταν επικρατούν ήπιες και υγρές καιρικές συνθήκες κατά το φθινόπωρο και την άνοιξη – συνθήκες που οι τελευταίες βροχές έχουν δημιουργήσει σε αρκετές περιοχές. Η ασθένεια προσβάλλει καρπούς, ποδίσκους, ταξιανθίες και νεαρούς βλαστούς, προκαλώντας συχνά φυλλόπτωση και καρπόπτωση. Στα φύλλα εμφανίζονται γκρίζες προς μαύρες εξανθήσεις στην κάτω επιφάνεια, ενώ στην πάνω παρατηρούνται αρχικά χλωρωτικές και στη συνέχεια καστανές νεκρωτικές κηλίδες. Στους καρπούς σχηματίζονται ανώμαλες, βυθισμένες κηλίδες σκούρου καστανού χρώματος με χαρακτηριστικό χλωρωτικό φωτοστέφανο.
Η ποικιλία Κορωνέικη παρουσιάζει έντονα συμπτώματα μετά από βροχές ή χαλαζόπτωση, ενώ ιδιαίτερα ευαίσθητες είναι και οι ποικιλίες Αμφίσσης και Χαλκιδικής. Αντιθέτως, η Καλαμών θεωρείται πιο ανεκτική. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ασθένειας απαιτείται ολοκληρωμένο πρόγραμμα τεσσάρων ψεκασμών σε συγκεκριμένες περιόδους, καθώς οι 2–3 συνηθισμένες χαλκούχες εφαρμογές που γίνονται για το κυκλοκόνιο δεν επαρκούν για την κερκοσπορίαση.
Γλοιοσπόριο: Η παρατεταμένη βροχή προκαλεί σήψεις
ο γλοιοσπόριο ευνοείται από τις υγρές και παρατεταμένα βροχερές συνθήκες του φθινοπώρου και της άνοιξης, γεγονός που κάνει την περίοδο αυτή ιδιαίτερα κρίσιμη για τους ελαιώνες. Η ασθένεια προσβάλλει λουλούδια και ταξιανθίες, προκαλεί νέκρωση φύλλων και φυλλόπτωση, ενώ στα όψιμα στάδια ανάπτυξης των καρπών οδηγεί σε έντονη σήψη, μουμιοποίηση και καρπόπτωση. Σε περιόδους υψηλής υγρασίας, οι μολυσμένοι καρποί εμφανίζουν αρχικά ανοιχτόχρωμη και στη συνέχεια σκούρα καφέ σήψη, μαζί με χαρακτηριστική ροζ–πορτοκαλί ζελατινώδη μάζα σπορίων.
Αντίθετα, σε πιο ξηρές συνθήκες οι καρποί αφυδατώνονται και παραμένουν ξεροί πάνω στο δέντρο.
Για την αντιμετώπιση της ασθένειας εφαρμόζονται χαλκούχες επεμβάσεις την περίοδο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου, ενώ υπάρχουν και κατάλληλα σύγχρονα μυκητοκτόνα που χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένα στάδια της καλλιέργειας, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιοχής. Τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι απαιτούνται επεμβάσεις και κατά την ανθοφορία, με τον χρόνο εφαρμόγής να προσαρμόζεται ανάλογα με την ποικιλία και τις τοπικές ή προβλεπόμενες καιρικές συνθήκες.
Κυκλοκόνιο: Οι κυκλικές κηλίδες και η εκτεταμένη αποφύλλωση
Το κυκλοκόνιο αναγνωρίζεται εύκολα από τις κυκλικές πρασινόμαυρες κηλίδες που εμφανίζονται στα φύλλα, οι οποίες περιβάλλονται από κιτρινωπό ή κόκκινο–ιώδες φωτοστέφανο. Η ασθένεια προκαλεί έντονη αποφύλλωση και σημαντική μείωση της παραγωγής, ιδιαίτερα σε πυκνές φυτεύσεις ευαίσθητων ποικιλιών και σε περιοχές με αυξημένη υγρασία. Οι μολύνσεις μπορούν να συμβούν σε όλη τη διάρκεια του έτους, εκτός από τα θερμά και ξηρά καλοκαίρια, κάτι που σημαίνει ότι οι υγρές συνθήκες των ημερών ευνοούν την εμφάνισή του.
Για την αντιμετώπιση εφαρμόζονται χαλκούχες επεμβάσεις στην αρχή των έντονων βροχοπτώσεων που συνδέονται με τη νέα βλάστηση του φθινοπώρου και της άνοιξης, καθώς και ενδιάμεσα μετά από χειμερινές βροχές. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται και σκευάσματα της ομάδας των στρομπιλουρινών, τα οποία έχουν λιγότερο προστατευτική αλλά περισσότερο θεραπευτική δράση σε σχέση με τα χαλκούχα.
Υπενθυμίζεται ότι είναι σημαντικό ο παραγωγός να παρακολουθεί τις γεωργικές προειδοποιήσεις και, σε συνεργασία με τον γεωπόνο του, να επιλέγει τα κατάλληλα εγκεκριμένα σκευάσματα για την αντιμετώπιση των ασθενειών, τηρώντας πάντα τις οδηγίες χρήσης και εφαρμογής.
Η υγρασία «ανοίγει την πόρτα» στις ασθένειες
Οι υγρές συνθήκες που επικρατούν αυτή την περίοδο έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ευνοϊκό για την εμφάνιση ασθενειών στα ελαιόδεντρα. Όταν το φθινόπωρο γίνεται πιο βαρύ και οι περίοδοι συνεχόμενων βροχών διαδέχονται η μία την άλλη, οι παθογένειες που αναπτύσσονται σε υγρό περιβάλλον ενεργοποιούνται πιο εύκολα, οδηγώντας σε συμπτώματα που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την παραγωγή.
Σε αυτή τη φάση, η προσεκτική παρακολούθηση των δέντρων και η έγκαιρη αναγνώριση των πρώτων ενδείξεων είναι κρίσιμα στοιχεία για να περιοριστούν οι απώλειες.
Κάθε ελαιώνας ανταποκρίνεται διαφορετικά στις καιρικές μεταβολές, όμως η εμπειρία δείχνει ότι η άμεση αντίδραση στις υγρές συνθήκες προστατεύει όχι μόνο τον καρπό, αλλά και τη συνολική υγεία των δέντρων.Με τον καιρό να παραμένει ασταθής, η εγρήγορση του παραγωγού είναι το κλειδί ώστε η υγρασία να μην μετατραπεί σε απροσδόκητη απώλεια, είτε κατά το λιομάζεμα είτε στη συνολική εικόνα του ελαιώνα.
