Δημήτρης Παλούμπης: Mercosur και το νέο αγροτικό τοπίο - Πώς αλλάζει το μέλλον της παραγωγής στην Αχαΐα

Τα τελευταία χρόνια, δεκάδες νέοι άνθρωποι στην Αχαΐα πήραν την απόφαση να μπουν στην αγροτική παραγωγή. Με επιδοτήσεις, με τραπεζικά δά...

Τα τελευταία χρόνια, δεκάδες νέοι άνθρωποι στην Αχαΐα πήραν την απόφαση να μπουν στην αγροτική παραγωγή. Με επιδοτήσεις, με τραπεζικά δάνεια, με επενδύσεις σε σύγχρονα μηχανήματα. Το μήνυμα τότε ήταν ξεκάθαρο: ο πρωτογενής τομέας είναι εθνική προτεραιότητα. Σήμερα, το μήνυμα που λαμβάνουν είναι διαφορετικό, και ανησυχητικό. Η εμπορική συμφωνία Mercosur, σε συνδυασμό με το εκρηκτικό κόστος παραγωγής και τα κυβερνητικά μέτρα με «αστερίσκους», δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ο Έλληνας αγρότης καλείται να ανταγωνιστεί προϊόντα τρίτων χωρών με όρους που δεν μπορεί να ακολουθήσει. 

Από την επένδυση στην αβεβαιότητα 

Μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία, οι ίδιοι παραγωγοί που ενθαρρύνθηκαν να επενδύσουν, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με: 

 υψηλό ενεργειακό κόστος, 

 καθυστερήσεις στις επιστροφές φόρων και στις αποζημιώσεις, 

 εισαγόμενα προϊόντα με χαμηλότερο κόστος και χαλαρότερους ελέγχους. 

Το «τότε με τώρα» είναι για πολλούς αγρότες της Αχαΐας ο ορισμός της πολιτικής ασυνέπειας. 

Mercosur: γιατί προκαλεί φόβο στην ύπαιθρο

Οι παραγωγοί εκφράζουν τον φόβο ότι η Mercosur δεν αποτελεί απλώς μία εμπορική συμφωνία, αλλά έναν μηχανισμό αντικατάστασης της ευρωπαϊκής παραγωγής από φθηνότερα προϊόντα τρίτων χωρών. 

Χώρες με: 

 πολύ χαμηλότερο εργατικό κόστος, 

 διαφορετικούς περιβαλλοντικούς και ποιοτικούς κανόνες, 

 πρόσβαση σε φθηνότερα αγροτικά εφόδια. Το αποτέλεσμα; Ένας άνισος ανταγωνισμός που απειλεί την εγχώρια παραγωγή. 

Μέτρα στήριξης με “αστερίσκους” 

Η κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα, όμως οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι πίσω από τις εξαγγελίες κρύβονται σημαντικές προϋποθέσεις: 

 το αγροτικό ρεύμα χαμηλής τιμής αφορά μόνο όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, 

 η επιστροφή ΕΦΚ στο πετρέλαιο στην αντλία μετατίθεται χρονικά, 

 ο νέος τρόπος αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ συνδέεται με παρακρατήσεις από τη βασική ενίσχυση, 

 τα επιπλέον κονδύλια προκύπτουν κυρίως από ανακατανομές και όχι από νέα χρηματοδότηση. 

Για τον αγρότη που παλεύει να σταθεί όρθιος, τα μέτρα αυτά συχνά δεν μεταφράζονται σε πραγματική ανάσα. 

Το μεγάλο πρόβλημα: το κόστος των εφοδίων 

Ένα από τα πιο συχνά παράπονα στην Αχαΐα αφορά το κόστος λιπασμάτων, ζωοτροφών και λοιπών εφοδίων. Παραγωγοί μιλούν για τεράστιες διαφορές τιμών σε σχέση με γειτονικές χώρες, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική εποπτεία ή παρέμβαση στην αγορά. Όταν το κόστος παραγωγής εκτοξεύεται και η τιμή πώλησης μένει στάσιμη, η βιωσιμότητα της αγροτικής εκμετάλλευσης τίθεται σε αμφισβήτηση. 

Η Αχαΐα στο επίκεντρο 

Η Αχαΐα δεν είναι απλώς μία ακόμη αγροτική περιοχή. Είναι ένας νομός όπου ο πρωτογενής τομέας στηρίζει την τοπική οικονομία, τη μεταποίηση και το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών. Αν η αγροτική παραγωγή συρρικνωθεί, το πλήγμα δεν θα είναι μόνο στον αγρότη, θα είναι συνολικά στην κοινωνία και στην οικονομία της περιοχής. 

Το κρίσιμο ερώτημα 

Μπορεί η ελληνική αγροτική παραγωγή να σταθεί όρθια όταν: 

 το κόστος ανεβαίνει, 

 οι εισαγωγές αυξάνονται, 

 και τα μέτρα στήριξης συνοδεύονται από όρους και καθυστερήσεις; 

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά μόνο τους αγρότες. Αφορά το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου. 

Δημήτρης Γ. Παλούμπης 

Πτυχιούχος Πολιτικών Επιστημών | Διεθνών Σχέσεων & Πολιτικής Οικονομίας 

Πρώην Πρόεδρος, Σύλλογος Εμπόρων Ιστορικού Κέντρου Πάτρας Πολιτευτής Ν. Αχαΐας – Ελληνική Λύση